بغداد شد و در نزد شيخ مفيد به تكميل تحصيل خود پرداخت و بعد از شيخ مفيد به سيد مرتضى پيوست و 23 سال شاگرد و مصاحب وى بود . پس از وفات سيد مرتضى ، شيخ 12 سال در بغداد به تبليغ مذهب شيعه پرداخت . شيخ اول كسى است كه نجف را مركز علمى شيعه قرار داد . از آثارش : استبصار ، تهذيب ، الاحكام ، المبسوط و دهها كتاب ديگر را مىتوان نام برد ( دهخدا ، ذيل شين ، ص 391 و دايرة المعارف فارسى ، ج 2 ، ص 1634 ) . 74 ر 17 - بلاد شمكور يكى از شهرهاى ناحيهء اران بود كه فاصلهء آن تا گنجه يك روز راه بوده است ( دهخدا ، جزوهء 43 ، ص 161 و دايرة المعارف فارسى ، ج 2 ، ص 2373 ) . 74 ر 25 - دسته ساعت 12 صبح ( ظهر ) ، و ساعت دوازده شب ( نيم شب ) در ساعتهاى غروب كوك . چون در برخى از ساعتها دسته‌اى براى گرفتن و ازجابرداشتن يا از جيب و محفظه خارج كردن ، تعبيه است و بر صفحهء ساعت عدد 12 زير اين دسته واقع است و چون عقربه‌هاى ساعت روى عدد 12 قرار گيرد برابر دستهء ساعت نيز واقعند به همين مناسبت كلمهء دسته مرادف ساعت دوازده در تداول رايج شده است ( دهخدا ، جزوهء 202 ، ص 737 ) . 75 ر 1 - حبيب بن مسلمه معروف به حبيب الروم ، مكنى به ابو عبد الرحمان قهرى قرشى حجازى . و از حجاز به شام آمد . از سرداران فاتح و معروف عرب ، و به قولى صحبت پيغمبر را نيز دريافت . شهرتش در زمان خلافت عمر بن الخطاب بود . وى اول كسى از مسلمين بود كه ارمنستان را فتح كرد و به سبب جنگهاى زياد در بلاد روم به حبيب الروم شهرت يافت . در خلافت معاويه به او پيوست و معاويه با وى مشورت مىكرد . ظاهرا وى در ارمنستان وفات يافت ( دايرة المعارف فارسى ، ج 1 ، ص 831 و دهخدا ، جزوهء 24 ، ص 246 و 247 ) . 75 ر 23 - اران بخشى از سرزمين قفقاز كه شامل دو شهر ايروان و نخجوان